مدل مرجع بایان (BIAN) چیست و چه کاربردی در بانک‌ها دارد؟

مدل مرجع بانکی باین BIAN (بایان)

بایــن BIAN یــک مؤسسه غیرانتفاعــی متشــکل از بانک هــا، تولیدکنندگان نرم‌افزار، مشــاورین کسب و کار و دانشگاه‌ها است که با هدف ارایه مدل و اســتانداردی جهانی در حوزه بانکداری ایجاد شده است. باین دارای اعضایی معتبر مانند، مایکروسافت، آیبیام، جیپی مــورگان، .Temenos. USBankو بســیاری شرکت‌ها و بانک‌های معتبر دیگر می‌باشد.

باین با رویکرد قابلیت محور کمک می‌کند تا بانک‌ها بتوانند با انتخاب قابلیت‌های مورد نیاز خود که با راهبرد کسب‌وکار آن‌ها تطابق بیشــتری دارد، نسبت به ایجاد و ارتقاء قابلیت‌های مورد نیاز خود اقدام کنند. باین در مواجهــه با مشــکل پیچیدگی و عــدم انعطاف‌پذیری در لایه زیرســاخت نرم‌افزاری (شــامل ســامانه جامع بانکی،) سعی می‌کند به‌گونه‌ای صنعــت بانکداری را در لایه کسب‌وکار مــدل کند کــه انعــکاس آن در لایــه نرم‌افزاری و یــا برنامه‌های کاربردی منجر به معماری سرویس‌گرا شود.

مهم‌ترین بخش استاندارد BIAN چشم‌انداز خدمات آن است. بر اساس تعریف BIAN، هر دامنه خدماتی یک وبلاگ قابلیت‌سازی است که عملیات را بر اساس نوع دارایی اجرا می‌کند و به‌صورت مجزا و جداگانه تعریف می‌شود که نقش تجاری را ایفا می‌کند.

استاندارد BIAN علاوه بر تعریف دامنه‌های خدماتی، نمونه‌های مختلفی از سناریوهای تجاری را برای درک بهتر نحوه عملکرد دامنه خدمات و روند عملیاتی که در یک سناریو برای مخاطبانش با این دامنه‌های خدماتی مبادله می‌شود، ارائه می‌دهد. که هر سازمانی قادر به اجرای فرآیندهای خود باشد.

کاربردهای باین

چارچوب بیان یک مرجع جامع در خصوص معماری بانکداری با رویکرد سرویس‌گرا است و کاربردهای متنوعی در بانک‌ها و شرکت‌های تولیدکننده راهکارها/سیستم‌های بانکی دارد، از جمله مهمترین کاربردهای آن:

• بهبود و بازمهندسی فرایندها و خدمات بانکی مبتنی بر یک چارچوب مرجع سرویس‌گرا
• طراحی و تولید سامانه‌های سرویس‌گرا بانکی از جمله سیستم Core Banking
• طراحی/بازنگری معماری سازمانی بانک‌ها با رویکرد سرویس‌گرا
• یکپارچه‌سازی سیستم‌ها و سرویس‌های الکترونیکی بانکی
• طراحی سرویس‌ها/محصولات جدید بانکی
• بکارگیری استاندارد BIAN در بانکداری ماژولار
• بکارگیری استاندارد BIAN در Point Solutions

در حقیقت باین تلاش می‌کند صنعت بانکداری را در لایه کسب و کار افــراز (بخش‌بندی) کنــد. استاندارد BIAN با معرفی جعبه ابزاری که شامل ابزارهایی مانند چشم‌انداز دامنه خدمات، سناریوهای تجاری، نقشه‌های قابلیت‌های تجاری، مدل داده‌ها، API های باز و تعریف است. اصول به کار رفته در طراحی این ابزار که در کتابچه راهنمای آن ذکر شده است، در نظر دارد یک چارچوب معماری متن‌باز در صنعت مالی و به‌ویژه بانکداری ارائه دهد.

چارچوب باین مبتنی بر چارچوب و متدولوژی مطرح در توگف می‌باشد و اعمال روش توسعه معماری (ADM) موجب تولید و تقویت گسترده خدمات باین و سناریوهای کسب و کار می‌گردد.

مرحله صفر(مقدماتی): در مرحله مقدماتی ADM مبتنی بر چارچوب باین، آگاهی و پذیرش باین به‌عنوان یک چارچوب معماری بر اساس سرویس‌های باین و استفاده از اصول و ورودی های این چارچوب در طول چرخه معماری انجام می‌گیرد.

مرحله A : چشم‌انداز) در مرحله چشم‌انداز، ذینفعان و دغدغه‌های سازمان به قابلیت‌های مطرح شده در قالب Service Domain مرتبط می‌گردند.

مرحله B (لایه کسب و کار): در مرحله معماری لایه کسب و کار، خدمات و سرویس‌های کسب و کار سازمان با BusinessArea و BusinessDomain های مطرح شده در باین که در قالب دو سطح بالای Service Landscape ارائه شده است مطابقت داده می‌شود و در ادامه توجه به سناریوهای کسب و کار و ارتباط آن‌ها با فرایندهای شناسایی شده سازمان مدنظر می‌باشد، در واقع از گستره خدمات باین می‌توان در این مرحله به‌عنوان نقطه شروع مناسب جهت تنظیم معماری کسب و کار مطلوب بهره‌مند گردید.

مرحله C (لایه سیستم‌های اطلاعاتی): معماری سیستم‌های اطلاعاتی بر روی شناسایی برنامه‌های کاربردی و ملاحظات داده‌ای تمرکز دارد که از معماری کسب و کار بانک پشتیبانی می‌کنند. باین گستره خدمات را مخصوص صنعت خدمات مالی ارائه می‌دهد و در این مرحله از نگاشت سناریوهای کسب و کار برای برقراری رابطه بین فرایندها و برنامه‌های کاربردی و رابطه بین داده‌ها و اهداف کسب و کار در وضع مطلوب، استفاده می‌گردد.

مرحله D (لایه تکنولوژی): مرحله معماری تکنولوژی به دنبال نگاشت اجزای برنامه‌های کاربردی تعریف شده در مرحله معماری سیستم‌های اطلاعاتی به یک مجموعه از اجزای تکنولوژی است و از آنجا که تعاریف باین مستقل از پیاده‌سازی است، مشارکت مستقیمی در این مرحله و لایه معماری ندارد.